"Kronika Warszawy"
2011, nr 1 (145), ss. 243 + 1 nlb, ISSN 0137-3099;
"Kronika Warszawy" 2011, nr 2 (146), ss. 203 + 1 nlb, ISSN
0137-3099 |
 |
W 2011 r. ukazały się nowe numery "Kroniki Warszawy",
czasopisma powołanego w 1925 r. z inicjatywy m.in. prezydenta Warszawy
Władysława Jabłońskiego. Jest ono wydawane przez Archiwum Państwowe
m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Archiwum Państwowego
m.st. Warszawy dzięki pomocy finansowej m.st. Warszawy. Poczynając
od 2011 r. "Kronika Warszawy" będzie ukazywać się jako półrocznik,
a nie jak dotychczas kwartalnik. Oznacza to publikację w ciągu roku
dwóch numerów pisma o zwiększonej objętości. Profil czasopisma nie
ulega zmianie. Będzie ono składało się z tych samych znanych już działów,
z drobną modyfikacją - dział "Recenzje i omówienia" pojawi
się w miejsce działu "Recenzje". Ponadto zamieszczane będą
streszczenia w języku angielskim tekstów publikowanych w dziale "Artykuły
i materiały". Nakład pisma nie ulega zmianie (500 egz.).
Wśród artykułów zamieszczonych w numerze 1 (145) zwracają uwagę teksty
m.in. Barbary Petrozolin-Skowrońskiej (Inteligencja warszawska
w Kazimierzu: Wóyciccy, Niemojewscy i "Arkadia"), Jolanty
Niklewskiej (Zielone berety z "koniczynką". Dzieje szkół
Fundacji im. Wandy z Posseltów Szachtmajerowej 1905-1948), Roberta
Gawkowskiego (Nadwiślańska rekreacja warszawiaków. Historia przedwojennych
przystani wioślarskich), Barbary Wizimirskiej (Gmina Letnisko-Falenica
w latach 1939-1951. Katastrofa wojenna i formowanie się nowego ustroju
w letnisku podwarszawskim), Andrzeja Skalimowskiego i Zbigniewa
Tucholskiego (Schody ruchome pod Trasą W-Z) oraz Krzysztofa
Mordyńskiego (Inspiracja florencką Galerią Uffizi w projekcie Marszałkowskiej
Dzielnicy Mieszkaniowej). Na uwagę zasługuje również wnikliwe
omówienie tematyki rozmów prowadzonych przez przedstawicieli władz
Warszawy z reprezentantami duchowieństwa w latach 1981-1989 autorstwa
Ryszarda Wojtkowskiego zamieszczone w dziale "Z życia archiwów"
oraz dwa sprawozdania - Marty Parnowskiej z wystawy zorganizowanej
przez Żydowski Instytut Historyczny (Świat ukryty w księgach -
stare druki hebrajskie ze zbiorów Żydowskiego Instytutu Historycznego)
i Barbary Petrozolin-Skowrońskiej ze spotkania poświęconego 280. rocznicy
urodzin Marcella Bacciarelliego, które zgromadziło licznych, żyjących
współcześnie, potomków królewskiego malarza. |
 |
Numer 2 (146) otwiera artykuł Agnieszki Dąbrowskiej
poświęcony modzie kobiecej z przełomu XIX i XX w. (Warszawskie elegantki.
O wzorcach elegancji i ich naśladownictwie w damskiej modzie w Warszawie
na przełomie XIX i XX wieku). O nalotach lotnictwa radzieckiego na
Warszawę w latach 1941-1943 pisze Krzysztof Jaszczyński, zastanawiając
się nad prawdziwymi motywami rozkazów nakazujących bombardowanie obiektów
stolicy w tym okresie. Marcin Dziubiński w sposób niezwykle interesujący
omawia nietypowe zadania realizowane przez typowe samochody ciężarowe
po zakończeniu działań wojennych (Samochody ciężarowe w służbie pasażerskiej
Miejskich Zakładów Komunikacyjnych w Warszawie w latach 1945-1949),
pokazując jednocześnie jak dużo informacji kryje się na zwykłych fotografiach.
Małgorzata Berezowska przypomina klimat Warszawy sprzed 30 lat, cofając
się do 13 grudnia 1981 r., czyli do stanu wojennego (Wprowadzenie
stanu wojennego w 1981 roku - relacje pracowników warszawskich zakładów).
Wśród tekstów zamieszczonych w dziale "Z życia archiwów"
zwracają uwagę artykuły Aleksandry Zadrożniak (Biuro Odbudowy Stolicy
- od początków działalności do programu "Pamięć Świata"
UNESCO), Moniki Kowzon-Świtalskiej (Porządkowanie i zabezpieczanie
zbiorów w instytucjach polonijnych na przykładzie Muzeum Polskiego
w Ameryce), Katarzyny Kowalik (Polski Instytut Naukowy w Nowym
Jorku - sprawozdanie z pobytu) oraz Ryszarda Wojtkowskiego (Tematyka
rozmów władz miasta Warszawy, część IX). Autorzy artykułów tworzących
dział "Sprawozdania" przypominają najważniejsze wydarzenia
w stolicy w minionym roku - Dagmara Babińska i Ewa Pawlak omawiają
organizację Festiwalu "Przemiany" (Przemiany myślenia.
Zwróćmy oczy ku Wiśle), Małgorzata Sobieszczak-Marciniak obchody
Roku Marii Curie-Skłodowskiej (Maria Skłodowska-Curie w Warszawie
w ramach obchodów Roku Marii Skłodowskiej-Curie i Międzynarodowego
Roku Chemii), zaś Witold Pietrusiewicz wystawę poświęconą harcerskiej
Pradze (Czuwaj, Prago! Wystawa w stulecie harcerstwa na warszawskiej
Pradze).
Cennym uzupełnieniem obu numerów jest kalendarium najważniejszych
wydarzeń warszawskich opracowane przez A. Sołtan-Lipską, jak również
zestawienie bibliografii varsavianów (H. Macierewicz). |
Vivat Konstytucja!
W 220. rocznicę Konstytucji 3 maja. Viva the Constitution! The 2220th
Anniversary of the May 3rd Constitution,
oprac. zbior., Warszawa 2011, s. 90,
ISBN 978-83-928532-3-7 |
 |
Wydawnictwo towarzyszące wystawie o takim samym tytule,
zorganizowanej przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy we współpracy
z Archiwum Głównym Akt Dawnych, Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych
i Stołeczną Estradą, której celem było przedstawienie genezy i okoliczności
uchwalenia Konstytucji 3 maja oraz tradycji obchodów jej święta w
XIX i XX w. Publikacja obejmuje słowo wstępne autorstwa dyrektorów
Archiwum Państwowego m.st. Warszawy oraz Archiwum Głównego Akt Dawnych;
wstęp historyczny (Wokół Konstytucji 3 maja) przybliżający
sytuację wewnętrzną w Rzeczypospolitej w okresie prac nad konstytucją,
jak i samą konstytucję oraz poświęcone jej obchody; tekst Konstytucji
3 maja w polskiej i angielskiej wersji językowej; materiały prezentowane
na poszczególnych planszach wystawowych, wykaz skrótów. Wydawnictwo
liczy 90 stron, w tym ilustracje. |
| Pułtuska "Solidarność"
1980-1981. Wspomnienia i dokumenty, oprac. B. Potykaj,
K. Wiśniewski, Pułtusk 2011, ss. 155 +1 nlb. + ilustr., ISBN 978-83-924859-1-9 |
 |
Wydawnictwo źródłowe poświęcone kształtowaniu się
"Solidarności" pułtuskiej w okresie 1980-1981. Publikację
otwiera próba monograficznego ujęcia dziejów pułtuskiej "Solidarności",
autorstwa K. Wiśniewskiego, jednak zasadniczy trzon wydawnictwa stanowią
wspomnienia osób zaangażowanych w działalność NSZZ "Solidarność"
oraz dokumenty przedstawiające działalność związku, pochodzące z zasobu
Archiwum Państwowego m.st. Warszawy Oddział w Pułtusku oraz ze zbiorów
osób prywatnych. Publikowane dokumenty odzwierciedlają główne kierunki
działalności związku w Pułtusku, a jednocześnie przekazują informację
na temat przełomowych wydarzeń lat 80. XX w., które stały się udziałem
mieszkańców Pułtuska. Książka została wydana przez Pułtuską Bibliotekę
Publiczną im. Joachima Lelewela, Archiwum Państwowe m.st. Warszawy
oraz Pułtuskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne. |
| Archiwum jako warsztat
pracy nauczyciela historii. Scenariusze lekcji dla nauczycieli szkoły
podstawowej, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej, Warszawa 2010,
s. 71 + płyta CD, ISBN 978-83-928532-6-8, ISBN 978-83-87528-21-8 (w
koedycji z MSCDN) |
 |
Publikacja zawiera materiały metodyczne, które są
rezultatem warsztatów metodycznych "Archiwum jako warsztat pracy
nauczyciela historii" zorganizowanych przez Mazowieckie Samorządowe
Centrum Doskonalenia Nauczycieli Wydział w Warszawie i Archiwum Państwowe
m.st. Warszawy. Celem tych warsztatów było podniesienie kompetencji
nauczycieli w zakresie wykorzystania źródeł historycznych w procesie
lekcyjnym oraz doskonalenia umiejętności zastosowania nowej podstawy
programowej w planowaniu pracy nauczyciela historii. Scenariusze lekcji
zawierają zakres celów i treści kształcenia określonych przez ministra
edukacji w rozporządzeniu o podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Propozycje wielorakiego i wieloaspektowego ujęcia tematyki prezentowanej
w scenariuszach autorstwa dydaktyków i nauczycieli praktyków zostały
ujęte w sześciu częściach: I. Źródła historyczne - rola archiwum,
II. Historia herbu Warszawy, III. Emigracja z ziem polskich XIX/XX
w., IV. Warszawa we wrześniu 1939 roku, V. Warszawscy Żydzi. Materiały
pomocnicze dla nauczycieli zostały przygotowane z perspektywy nowoczesnej
edukacji, w którą wpisana jest aktywność ucznia, podczas której ogląda,
doświadcza, analizuje, przeżywa z bohaterami stany emocjonalne określonych
sytuacji, a nie pozostaje jedynie "biernym" odbiorcą działań
edukacyjnych. Dlatego przedłożone nauczycielom materiały metodyczne
zostały pomyślane tak, aby ułatwić przygotowanie ucznia w zakresie
edukacji historycznej i obywatelskiej w postaci efektów kształcenia.
Założenie to jest zgodne z filozofią nauczania zawartą w nowej podstawie
programowej, która formułuje treści nauczania w postaci efektów kształcenia,
dlatego cele kształcenia określone są w języku wymagań ogólnych, będących
oczekiwanymi umiejętnościami osiąganymi przez ucznia po ukończeniu
danego etapu edukacyjnego. Każdy scenariusz zawiera cele kształcenia
- wymagania ogólne, cele nauczania - wymagania szczegółowe, zgodne
z nową podstawą programową, środki dydaktyczne, metody oraz przebieg
lekcji z następującymi fazami: wprowadzenie do lekcji, fazę realizacji
(przebieg) i podsumowanie lekcji. Dominujące metody pracy na lekcjach
historii z wykorzystaniem materiałów źródłowych to przede wszystkim:
analiza tekstu źródłowego oraz źródła ikonograficznego, pogadanka
nauczająca, opowiadanie, pokaz z opisem, elementy wykładu interaktywnego,
praca z mapą, rozmowa nauczająca. |
| "Kronika Warszawy"
2010, nr 1 (144), ss. 98, ISSN 0137-3099 |
 |
Numer 1 (144) "Kroniki Warszawy", wydany
przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Muzeum Historyczne m.st.
Warszawy, ma charakter szczególny - jest poświęcony Aninowi, dzielnicy
Warszawy, która w 2010 r. obchodziła swoje stulecie. Z tej okazji
w Muzeum Historycznym m.st. Warszawy odbyła się sesja naukowa, której
towarzyszyła wystawa zorganizowana przez pracowników muzeum oraz oddziału
Anin TPW. Teksty wygłoszone w trakcie obrad tworzą bieżący numer czasopisma.
Przedstawiają etapy prac przy organizacji jubileuszu (Maria Ewa Chodorek,
Sesja "Jubileusze Warszawy - stulecie Anina"), wydarzenia
z przełomu XIX i XX w. (Lech Królikowski, Anin - związek początków
Anina z rosyjskimi pracami fortyfikacyjnymi z przełomu XIX i XX wieku),
bolesny okres okupacji niemieckiej (Marek Getter, Anin i Międzylesie
w latach 1939-1944 - zapis pamięci własnej i źródeł pisanych)
oraz współczesne zainteresowanie Aninem (Tomasz Urzykowski, "Spacerownik"
po Aninie i Wawrze, czyli historia pewnej wycieczki). Interesującym
dopełnieniem materiałów anińskich jest artykuł Kwiryny Handke prezentujący
Stosunek współczesnych użytkowników do nazewnictwa miejskiego.
Tradycyjnie numer uzupełniają Bibliografia varsavianów, opracowana
przez Hannę Macierewicz, oraz Kalendarz warszawski zestawiony przez
Aleksandrę Sołtan-Lipską. |
| "I Warszawa
nie zawiodła. W 90. rocznicę bitwy warszawskiej", A. Stawarz,
Warszawa 2010 |
 |
Publikacja towarzysząca wystawie o takim samym tytule
zorganizowanej przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Narodowe
Archiwum Gruzji, Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" oraz
Archiwum Państwowe m.st. Warszawy. Celem wystawy było przedstawienie
Polaków mieszkających w Gruzji w XIX i na początku XX w., ich wkładu
w rozwój gospodarczy i kulturalny tego kraju oraz działalności polskich
organizacji społeczno-kulturalnych. Publikacja obejmuje Wprowadzenie
wyjaśniające ideę wystawy, teksty poświęcone historii polskiego osadnictwa
w Gruzji i roli Polaków w miejscowej społeczności oraz ilustracje
przedstawiające zarówno dokumenty, jak i fotografie ludzi - bohaterów
przygotowanej ekspozycji. Publikacja liczy 83 strony. |
| Polacy w Gruzji -
Poles In Georgia, oprac. zbior., Warszawa 2010 |
 |
Publikacja towarzysząca wystawie o takim samym tytule
zorganizowanej przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Narodowe
Archiwum Gruzji, Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" oraz
Archiwum Państwowe m.st. Warszawy. Celem wystawy było przedstawienie
Polaków mieszkających w Gruzji w XIX i na początku XX w., ich wkładu
w rozwój gospodarczy i kulturalny tego kraju oraz działalności polskich
organizacji społeczno-kulturalnych. Publikacja obejmuje Wprowadzenie
wyjaśniające ideę wystawy, teksty poświęcone historii polskiego osadnictwa
w Gruzji i roli Polaków w miejscowej społeczności oraz ilustracje
przedstawiające zarówno dokumenty, jak i fotografie ludzi - bohaterów
przygotowanej ekspozycji. Publikacja liczy 83 strony. |
| "Kronika Warszawy",
t. 4 (143), red. R. Wojtkowski, Warszawa 2009 |
 |
Numer 4 (143) "Kroniki Warszawy", czasopisma
wydawanego przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie
Przyjaciół Archiwum Państwowego m.st. Warszawy dzięki pomocy finansowej
Miasta Stołecznego Warszawy, zawiera 12 artykułów, spośród których
na szczególną uwagę zasługują teksty: U. Kowalczyk - poświęcony warszawskiemu
okresowi w życiu Jerzego Giedroycia, H. Rutkowskiego - przedstawiający
krótką historię ewangelików w sąsiedztwie Warszawy oraz R. Wojtkowskiego
(Tematyka rozmów władz miasta Warszawy z przedstawicielami duchowieństwa
w latach 1981-1989). Równie interesujące są teksty J. Borkowskiego
(Trzej harcmistrze z palmirskiej plany śmierci), J. Sudeckiego
(Skaryszewska 2: powrót dawnego kostiumu) i M. Wiśniewskiej
(Fotografia. Dokument i dzieło sztuki). Tradycyjnie numer uzupełniają
kalendarium najważniejszych wydarzeń warszawskich w okresie kwiecień-czerwiec
2009, opracowane przez A. Sułtan-Lipską, jak również zestawienie bibliografii
varsavianów (H. Macierewicz) i dział Pro memoriał zestawiony przez
K. Wagner. Tom liczy 112 stron, w tym ilustracje. |
| "Kronika Warszawy",
t. 3 (142), red. R. Wojtkowski, Warszawa 2009 |
 |
Numer 3 (142) "Kroniki Warszawy", czasopisma
wydawanego przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie
Przyjaciół Archiwum Państwowego m.st. Warszawy dzięki pomocy finansowej
Miasta Stołecznego Warszawy, poświęcony został 70. rocznicy wybuchu
II wojny światowej. Pisze na ten temat M. M. Drozdowski (Stefan
Starzyński w opinii Józefa Krzyczkowskiego - szefa Biura Kadr Zarządu
Miejskiego; Relacja Juliana Kulskiego o Zarządzie Miasta Warszawy
lat 1939-1944). Natomiast J. Urbanek relacjonuje wydarzenia pierwszych
dni września 1939 na podstawie zachowanych pamiętników warszawiaków
("A lato było piękne tego roku"
emocje i przewidywania
ludności cywilnej Warszawy w pierwszych dniach września 1939 roku
na podstawie diariuszów). Wśród zamieszczonych 10 tekstów zwracają
uwagę również artykuły A. Skalimowskiego i Z. Tucholskiego (Zachowany
fragment Dworca Kolei Warszawsko-Terespolskiej na Pradze), A.
G. Dąbrowskiego (Działalność Archiwum Akt Nowych w roku 2008)
oraz poświęcone wystawie muzealnej sprawozdanie J. Korpetty ("Warszawa
1939. Tem się żyje, za co się umiera". Wystawa pod patronatem
Prezydent m.st. Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz 1 września-29 listopada).
Cennym uzupełnieniem numeru jest kalendarium najważniejszych wydarzeń
warszawskich w okresie styczeń-marzec 2009, opracowane przez A. Sułtan-Lipską,
jak również zestawienie bibliografii varsavianów (H. Macierewicz).
Tom liczy 91 stron, w tym ilustracje. |
| "Kronika Warszawy",
t. 2 (141), red. R. Wojtkowski, Warszawa 2009 |
 |
Numer 2 (141) "Kroniki Warszawy", czasopisma
wydawanego przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie
Przyjaciół Archiwum Państwowego m.st. Warszawy dzięki pomocy finansowej
Miasta Stołecznego Warszawy, przypomina o 90. rocznicy utworzenia
Polskiego Czerwonego Krzyża. Piszą na ten temat A. Kifert (90 lat
Polskiego Czerwonego Krzyża), J. Mrówka (Działalność Mazowieckiego
Zarządu Okręgowego Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie) oraz T.
Bylicki (Polski Czerwony Krzyż. Okruchy historii 1919-1948). Wśród
zamieszczonych 13 tekstów zwracają uwagę również artykuły J. Borkowskiego
(Ekshumacja poległych powstańców warszawskich na przykładzie Jana
i Wojciecha Lenartów z batalionu harcerskiego AK "Zośka"),
P. Niemczała (Sokrates Starynkiewicz - "Prezydent na miarę stolicy")
oraz poświęcone tematyce archiwalnej (Reklamy warszawskich zakładów
fotograficznych w 2. połowie XIX wieku - M. Sikorskiej; Tematyka rozmów
władz Warszawy z przedstawicielami władz państwowych w latach 1981-1989,
część VI - R. Wojtkowskiego; Polska Misja Katolicka we Francji - U.
Kowalczyk). Cennym uzupełnieniem numeru jest kalendarium najważniejszych
wydarzeń warszawskich w okresie październik-grudzień 2008, opracowane
przez A. Sułtan-Lipską, jak również zestawienie bibliografii varsavianów
(H. Macierewicz). Tom liczy 120 stron, w tym ilustracje. |
| "Rocznik Mazowiecki",
t. 21, red. B. Dymek, Warszawa 2009 |
 |
Czasopismo wydawane przez Wydawnictwo Instytutu Badań
Literackich od roku 2003 (od t. XV), a przygotowywane przez historyków
z Mazowieckiego Towarzystwa Naukowego. W sześciu działach tematycznych
("Artykuły i rozprawy", "Sylwetki", "Miscellanea,
"Przegląd badań, recenzje, omówienia", "In memoriam",
"Kronika") prezentuje artykuły, źródła, recenzje i omówienia
poświęcone historii Mazowsza. Bieżący tom obejmuje 28 tekstów, wśród
których zwracają uwagę artykuły J. Szczepańskiego (Żydowscy mieszkańcy
Mazowsza w okresie międzywojennym), B. Dymka (Etos Wielkopolan i Mazowszan;
Z historii Bojan), R. Juszkiewicza (1 Września 1939 roku w świetle
relacji uczestników bitwy granicznej Armii "Modlin"), K.
Pełki (Senatorowie płoccy w latach panowania Zygmunta III Wazy 1587-1632).
Na uwagę zasługują również teksty Z. Wolińskiego (Czterysta lat mazowieckiego
zwierzyńca) oraz E. Kowalczyk-Heyman (Początki Kolna). Cennym uzupełnieniem
tomu jest tekst M. Brauna poświęcony 40-leciu badań regionalnych na
Mazowszu oraz promocji t. XX "Rocznika Mazowieckiego. Tom XXI
"Rocznika Mazowieckiego" liczy 334 strony. |
| "Kronika Warszawy",
t. 1 (140), red. R. Wojtkowski, Warszawa 2009 |
 |
Czasopismo wydawane przez Archiwum Państwowe m.st.
Warszawy oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Archiwum Państwowego m.st.
Warszawy dzięki pomocy finansowej Miasta Stołecznego Warszawy. W pięciu
działach tematycznych ("Artykuły i materiały", "Z życia
archiwów warszawskich", "Sprawozdania", "Recenzje",
"Pro memoria", "Bibliografia varsavianów", "Kronika")
prezentuje problematykę varsavianistyczną oraz zagadnienia archiwalne.
Bieżący tom przynosi 11 tekstów, wśród których zwracają uwagę artykuły
poświęcone historii Warszawy (Miasto Nowa Warszawa w XV-XVIII wieku
- A. Sołtana, Dziewiętnastowieczne Nowe Miasto - H. Szwankowskiej,
Zaplecze koszarowe fortów Twierdzy Warszawa - P. Boguszewskiego, Na
marginesie 150. rocznicy urodzin Josepha Lindleya - R. Żelichowskiego)
i zbiorom archiwów warszawskich (Komisariat Rządu na m.st. Warszawę
- urząd, kompetencje, archiwalia - M. Sadzy). Oprócz nich na uwagę
zasługują dwa sprawozdania - P. Płoskiego (Irena Eichlerówna - stulecie
urodzin 19 kwietnia 2008. Teatr Narodowy w Warszawie) oraz I. Wojsz
(18. Sesja Varsavianistyczna). Cennym uzupełnieniem numeru jest kalendarium
najważniejszych wydarzeń warszawskich w okresie lipiec-wrzesień 2008,
opracowane przez A. Sułtan-Lipską, jak również zestawienie bibliografii
varsavianów (H. Macierewicz). Tom liczy 112 stron, w tym ilustracje. |
| Koniec lata, M. i
M. Mikulscy, Warszawa 2009 |
 |
Publikacja o charakterze edukacyjnym i popularyzacyjnym,
przeznaczona dla młodzieży szkolnej (poziom szkoły podstawowej, gimnazjum
i szkoły ponadgimnazjalnej). Przedstawia fakty i daty związane z wydarzeniami
rozgrywającymi się w Warszawie w okresie 23 VIII-28 IX 1939 r., postacie
w nich uczestniczące, jak również obraz stolicy, jej ulic oraz poszczególnych
obiektów architektonicznych. Wydawnictwo ma charakter pomocniczy,
ułatwiający uczniom opanowanie materiału poświęconego udziałowi Warszawy
i jej mieszkańców w wojnie obronnej Polski w 1939 r. poprzez zastosowanie
niestandardowej formy przekazu - łączącej komiks z materiałami archiwalnymi
- ułatwiającej młodzieży wizualizację wydarzeń i atmosfery w Warszawie
sprzed 70 lat. Publikacja liczy 52 strony. |
| Pamiętniki i korespondencja
z lat 1920, 1939-1945, W. Kocot, do druku podali R. Lolo i K. Wiśniewski,
Pułtusk 2009 |
 |
Publikacja źródłowa przygotowana na podstawie wspomnień
i korespondencji Władysława Kocota przechowywanych w zasobie Oddziału
w Pułtusku Archiwum Państwowego m.st. Warszawy. Ich autor był rówieśnikiem
XX w. - urodzony 15 VII 1900 r. zmarł 22 IX 2000 r. - i jednocześnie
świadkiem, a często także uczestnikiem wielkich wydarzeń historycznych
tego stulecia. Był dzieckiem chłopa, nauczycielem, żołnierzem, jeńcem
oflagów, mężem i ojcem. W swoich wspomnieniach opowiada o dzieciństwie
i młodości, tworząc obraz codziennego życia rodziny chłopskiej na
wsi mazowieckiej w zaborze rosyjskim. Opisuje także pierwsze lata
w szkole w Pułtusku i doświadczenia w pracy zawodowej - całe życie
przepracował jako nauczyciel. Szczególną uwagę poświęca wydarzeniom
wojny 1920 r. - walczył jako ochotnik w szeregach 5 kompanii II batalionu
13 pułku piechoty z Pułtuska w obronie Warszawy pod Rembertowem i
przebył całą kampanię 1920 r. Przedstawia także dramatyzm września
1939 r. - bronił twierdzy Modlin w szeregach 13. pułku piechoty z
Pułtuska - oraz życie obozowe w oflagach w Działdowie, Penzlau, Kluczborku
i Murnau, a także to późniejsze po zakończeniu wojny. Jako autor jest
skrupulatny, szczery, nie ukrywa emocji, opisuje nawet swoje obozowe
sny. Publikacja licząca 470 stron w tym 39 kolorowych ilustracji,
mogła ukazać się drukiem dzięki zaangażowaniu w jej wydanie rodziny
Władysława Kocota, w szczególności dr Danuty Kocot-Bończak, samorządu
Miasta i Gminy Pułtusk oraz Pułtuskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. |
| Pamiętniki Józefa
Procnera, red. A. Stawarz, Żyrardów 2009 |
 |
Wspomnienia pierwszego burmistrza Żyrardowa, napisane
przez niego po II wojnie światowej. Autor w trzynastu rozdziałach
przedstawia początki Żyrardowa (od 1829 r. do nadania praw miejskich
w 1915 r.), powstanie i rozwój Zakładów Żyrardowskich oraz ludzi związanych
z miastem i lokalnym przemysłem w okresie do początków 1919 r. Pamiętniki
są źródłem wiedzy nie tylko o samym autorze, jego pracy zawodowej
(m.in. w zakładach lniarskich) i działalności społecznej, ale też
o przeszłości miasta i jego mieszkańców, lokalnym życiu kulturalnym
i organizacjach społecznych. Publikacja źródłowa wydana przez Urząd
Miasta Żyrardowa we współpracy z Archiwum Państwowym m.st. Warszawy
i Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie liczy 107 stron, w tym
9 ilustracji. |
| Nie po drodze nam
z przeciwnikami socjalizmu", Warszawa 2009 |
 |
Publikacja towarzysząca wystawie o takim samym tytule
zorganizowanej przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Muzeum
Woli oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy z okazji 20. rocznicy
pierwszych wolnych wyborów w Polsce. Obejmuje wstęp wyjaśniający ideę
wystawy, tekst historyczny poświęcony polskiej rzeczywistości w okresie
1945-1989, katalog wystawy oraz ilustracje przedstawiające plansze
wystawowe. Publikacja liczy 67 stron, w tym 30 z ilustracjami. |
| Cztery wieki - cztery
panoramy, red. nauk. M. Sikorska, Warszawa 2009 |
 |
Publikacja towarzysząca wystawie o takim samym tytule,
zorganizowanej przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy oraz Miasto
Stołeczne Warszawa. Prezentuje cztery panoramy Warszawy wykonane przez
Antonio Rizzi Zannoniego, Adolfa Kozarskiego, Franciszka Karpowicza
i Marka Ostrowskiego w okresie od XVIII do XXI w. Zwraca uwagę na
funkcję, jaką panoramy pełniły w swoich czasach. Otóż, gdy najwcześniejsze
(np. Zannoniego) uzupełniały plany miast, późniejsze (dziewiętnastowieczne)
- często uzupełniane o sylwetki pieszych i pojazdów oraz aktualizowane
w związku z upływem czasu między wykonaniem fotografii a publikacją
drzeworytu - stanowiły już całkowicie samodzielne jednostki. Publikacja
liczy 28 stron, w tym 61 ilustracji. |
| Archiwum Państwowe
m.st. Warszawy Oddział w Łowiczu. Informator o zasobie archiwalnym,
oprac. M. Wojtylak, Warszawa 2008 |
 |
Publikacja charakteryzuje zasób łowickiego oddziału
Archiwum Państwowego m.st. Warszawy według stanu na dzień 31 XII 2007
r., dostarczając podstawowych informacji o historii oddziału oraz
archiwaliach tworzących jego zasób. Przedstawia zespoły (zbiory) archiwalne
usystematyzowane według 15 grup rzeczowych. Publikacja zawiera streszczenia
w językach angielskim i niemieckim, alfabetyczny wykaz zespołów, indeksy
(nazw geograficznych i osobowych), bibliografię oraz część ilustracyjną
- wybór fotografii dokumentów pochodzących z zasobu oddziału łowickiego.
Informator liczy 200 stron, w tym 21 z ilustracjami. |
| Warszawa na starej
fotografii do 1915 roku, M. Sikorska, Warszawa 2008 |
 |
Autorka, korzystając z zasobu fotograficznego Archiwum
Państwowego m.st. Warszawy oraz źródeł pisanych, przedstawiła zmiany,
jakie zaszły w wyglądzie traktu królewskiego i Osi Saskiej - reprezentacyjnej
części Warszawy - w okresie od XIX w. do 1915 r. Scharakteryzowała
m.in. tzw. Wąskie i Szerokie Krakowskie Przedmieście, fazy architektonicznego
rozwoju placu Saskiego (obecnie Józefa Piłsudskiego), Ogrodu Saskiego,
Pałacu Staszica i kościoła św. Aleksandra. Ważną częścią publikacji
są fotografie przybliżające czytelnikom Warszawę z początku XX stulecia,
jak również rozdział omawiający dzieje fotografii warszawskiej sięgające
lat 40. XIX w. Praca liczy 132 strony w tym 40 nieliczbowanych z 80
ilustracjami. |
|