Wprowadzenie
Geneza Osi
Pałac Saski
Ogród Saski
Okres zaborów
20-lecie międzywojenne
II wojna światowa
Grób Nieznanego Żołnierza
   
 

DWUDZIESTOLECIE MIDZYWOJENNE

Przemiany zachodzce w latach 1918-1939 na obszarze Osi Saskiej odbiy si gwnie na kompozycji placu Saskiego. Po odzyskaniu niepodlegoci przystpiono do usuwania soboru, bdcego symbolem carskiego ucisku. W 1921 roku rozebrano dzwonnic, natomiast w latach 1922-1926 sam wityni. Przywrcio to placowi Saskiemu waciwy ksztat przestrzenny oraz jego dawny, otwarty charakter.

W 1923 roku przed paacem Saskim, na osi zaoenia, postawiono konny pomnik ksicia Jzefa Poniatowskiego. Powsta on w latach dwudziestych XIX wieku wedug projektu Bartela Thordwaldsena. Wywieziony po powstaniu listopadowym do Homla, zwrcony zosta przez Zwizek Radziecki po wojnie polsko-bolszewickiej.

Paac i plac Saski na fotoplanie Warszawy, 1935 rok, Kolekcja materiaw teledetekcyjnych, nr zesp. 2078/IV, sygn. F2/N1O1 (APW)Ogrd Saski na fotoplanie Warszawy, 1935 rok, Kolekcja materiaw teledetekcyjnych, nr zesp. 2078/IV, sygn. F2/N1W1 (APW)Ogrd Saski i paac Saski, widoczna czs placu Saskiego ze sladami rozbirki Soboru, zdjcie lotnicze 1926 rok, Kolekcja materiaw teledetekcyjnych, nr zesp. 2078/IV, sygn. F1/118Wntrze Soboru na placu Saskim podczas rozbirki, Zbir Korotyskich, nr zesp. 201/I, sygn. I/129 (APW)

W 1925 roku pod trzema rodkowymi arkadami kolumnady paacu Saskiego powsta Grb Nieznanego onierza. Autorem projektu by rzebiarz Stanisaw Ostrowski. Grb Nieznanego onierza podnis rang placu Saskiego, ktry sta si miejscem manifestacji, uroczystoci pastwowych i wojskowych defilad. W 1935 roku nadano placowi nazw Marszaka Jzefa Pisudskiego.

Plac Saski w 1923 roku, widoczny fragment Soboru, Zbir otwarty fotografii XX wieku, nr zesp. 1950/IV, sygn. III-111 (APW)Rewia wojskowa na placu Marszaka Pisudskiego, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-570 (APW)Obchody Swita Niepodlegosci na placu Saskim 11 listopada 1931 roku, Zbir fotografii kapitana Tadeusza Kobukowskiego, nr zesp. 1607/IV, album 2, sygn. 7

Wikszo gmachw otaczajcych plac bya zajmowana przez instytucje wojskowe. W paacu Saskim, a do wybuchu drugiej wojny wiatowej, znajdowa si Sztab Generalny Wojska Polskiego. Paac Brhla przebudowano w latach 1933-1936 wedug projektu Bohdana Pniewskiego. Budynkowi, ktry by w tym czasie siedzib Ministerstwa Spraw Zagranicznych, przywrcono siedemnastowieczny wygld.

Do 1939 roku zorganizowano kilka konkursw na nowe uksztatowanie placu Saskiego, jednak adnego z projektw nie udao si zrealizowa.

Obchody swita 3 maja na placu Saskim 1932 rok, Zbir fotografii kapitana Tadeusza Kobukowskiego, nr zesp. 1607/IV, album 3, sygn. 12Uroczystosci na placu Saskim 11 listopada 1932 roku, Zbir fotografii kapitana Tadeusza Kobukowskiego, nr zesp. 1607/IV, album 2, sygn. 64Plac Saski w latach midzywojennych, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-364Paac Brhla i fragment skrzyda paacu Saskiego, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-790
Plac Saski noca, oswietlona fasada paacu Saskiego, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IVIluminowana fasada paacu Brhla, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-789Paac Brhla w latach midzywojennych, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-423Hotel Europejski, cukiernia L. Lourse'a a na rogu ul. Krakowskie Przedmiescie i ul. Ossoliskich ok. 1927 roku, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-972
Hotel Europejski, elewacja poudniowa przy ul. Bagiskiego i wschodnia przy ul. Krakowskie Przedmiecie ok. 1927 roku, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-970Fontanna w Ogrodzie Saskim, widoczna kolumnada paacu Saskiego, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-145Fontanna w Ogrodzie Saskim, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-146Ogrd Saski, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-147
Fontanna w Ogrodzie Saskim 1938 rok,  Zbir fotografii warszawskich Wiesawa Osicy, nr zesp. 2896/IV, sygn. 4Widok z Ogrodu na fontann i paac Saski 1938 rok, Zbir fotografii warszawskich Wiesawa Osicy, nr zesp. 2896/IV, sygn. 4Ogrd Saski, widok na fontann z perspektywy kolumnady paacu Saskiego, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-220/4Ogrd Saski, widok na fontann z perspektywy kolumnady paacu Saskiego, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-220/3
Dom administracyjny w Ogrodzie Saskim, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-219/2Oraneria w Ogrodzie Saskim, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-218Sadzawka w Ogrodzie Saskim, na dalszym planie budynek Wodozbioru, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622, sygn. IV-135Budynek Wodozbioru w Ogrodzie Saskim, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-136
Sadzawka i budynek Wodozbioru 1928 rok, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622, sygn. IV-137Sadzawka i budynek Wodozbioru 1938 rok, Zbir pocztwek XIX-XX wieku (do 1939 roku), nr zesp. 1622/IV, sygn. IV-140Pomnik ksicia Jzefa poniatowskiego na placu Saskim ok. 1925 roku, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-885Pomnik ksicia Jzefa poniatowskiego na placu Saskim. W tle kolumnada i fragment pnocnego skrzyda paacu Saskiego, Zbir fotografii Zdzisawa Marcinkowskiego, nr zesp. 1630/IV, sygn. X-886